Zastosowanie kruszywa przy budowie dróg

W budownictwie drogowym stosuje się wiele materiałów pochodzenia naturalnego, jak również przetworzonych odpadów pochodzenia poprodukcyjnego i wydobywczego. Przede wszystkim są to kruszywa i masy ziemne. Wchodzą one w skład surowców, używanych przy budowie dróg i autostrad.

budowa drog

Kruszywa to materiały sypkie, które mogą mieć pochodzenie organiczne bądź mineralne. Kruszywo stosowane do budowy dróg musi oczywiście charakteryzować się określonymi normami budowlanymi, takimi jak wytrzymałość czy współczynnik tarcia.

Kruszywa a nawierzchnia drogowa

Szacuje się, że udział kruszyw w napełnianiu górnych warstw nawierzchni drogowych wynosi ok. 90-95%, a w przypadku dolnych od 87% do nawet 100%. ,,Do górnych warstw stosuje się przeważnie tzw. kruszywo łamane – otrzymywane przez mechaniczne rozdrobnienie skał – które charakteryzuje się nieco lepszymi cechami technicznymi, niż kruszywo naturalne” – komentuje fachowiec firmy Radosława Kameckiego z Elbląga, specjalizującej się w sprzedaży wysokiej klasy kruszywa na cele budowlane. Kruszywa mogą też stanowić składnik mieszanek mineralno-cementowo-emulsyjnych, używanych do wykonywania podbudów.

Typy kruszyw

W ten sposób doszliśmy do podstawowej typologii kruszyw. W budownictwie drogowym stosuje się głównie dwa jego rodzaje – kruszywa skalne naturalne (należą do nich m.in. piasek zwykły, żwir, pospółka czy wszelakie mieszanki piaskowo-żwirowe) oraz skalne łamane (np. grys granulowany, tłuczeń czy kliniec). Znajomość konkretnych rodzajów kruszyw jest niezwykle istotna. To od nich bowiem zależy, jaką metodę wykonania podbudowy drogowej zastosujemy.

Podbudowa z kruszywa naturalnego

Aby kruszywo naturalne nadawało się do podbudowy drogowej, powinno cechować się właściwym uziarnieniem oraz posiadać optymalną wilgotność, umożliwiającą bezproblemowe zagęszczenie. Poddanie procesowi zagęszczenia kruszywa o zbyt dużej wilgotności, może skutkować zamknięciem wody w porach kruszywa, co negatywnie wpłynie na jego walory jakościowe.

Kruszywo naturalne można wbudowywać na kilka sposobów – ręcznie, przy użyciu spychacza lub równiarki. Zalecana jest zwłaszcza ta ostatnia metoda. Spychacz może natomiast doprowadzić do rozsegregowania kruszywa, przez co wystąpią trudności z zastabilizowaniem górnej warstwy.

Podbudowa z kruszywa łamanego

Kruszywo łamane – jak już wspomnieliśmy – charakteryzuje się nieco lepszymi parametrami technicznymi, toteż może znajdować się zarówno w dolnej (pomocniczej), jak i górnej (zasadniczej) warstwie podbudowy nawierzchni drogi. Przyjęło się, że maksymalna grubość warstwy po zagęszczeniu nie powinna przekraczać 20 cm. Podbudowy tłuczniowe są wykonywane przeważnie w dwóch warstwach – w warstwie dolnej stosuje się tłuczeń nieco grubszy, niż w górnej. Do rozłożenia tłucznia używana jest równiarka lub układarka, w niewielkich zakresach również koparka bądź spycharka.

Jeśli podbudowa ma przekrój daszkowy, jej zagęszczanie powinno zaczynać się od krawędzi, przesuwając się podłużnymi pasami, w kierunku osi jezdni. Nierówności w podbudowie usuwa się bezzwłocznie, dokładając świeże kruszywo. Warstwę w danym miejscu warto uprzednio wzruszyć kilofem, szpadlem tudzież koparką.

Do zagęszczania warstw tłucznia używa się gładkich walców wibracyjnych. ,,Stosując wibracje, trzeba zachować należytą ostrożność. Zwłaszcza przebywając w pobliżu świeżo ułożonych krawężników oraz w miejscach przebiegu gazociągów” – podsumowuje ekspert firmy Radosława Kameckiego.