Charakterystyka zawodu notariusza

Obowiązki notariusza to nie tylko sporządzanie aktów notarialnych, choć z tymi dokumentami notariusze kojarzeni są najlepiej. W zakresie ich usług znajduje się również wiele innych czynności prawnych

Kim jest notariusz?

Niegdysiejszym odpowiednim współczesnych notariuszy byli „rejenci” – termin ten bezpośrednio wywodził się od miana „regenta”, którym nazywano osobę sprawującą władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie mógł wypełniać swoich obowiązków. Dzisiejsi notariusze nie pełnią aż tak ważnej funkcji, jednak wciąż ich rola jest niezwykle istotna.

Są to prawnicy, którzy od Ministra Sprawiedliwości uzyskali uprawnienia do wykonywania czynności notarialnych, czyli przede wszystkim wykonywania aktów notarialnych, będących potwierdzeniem dokonania takich czynności jak zawarcie umowy kupna sprzedaży nieruchomości – wyjaśnia notariusz Stanisław Puczyłowski Notariusze to osoby zaufania publicznego, które zobowiązane są do wykonywania swojego zawodu z bezwzględnym przestrzeganiem obowiązujących przepisów, bezstronnością oraz dochowaniem tajemnicy zawodowej.

Z drugiej strony nie są oni urzędnikami ani funkcjonariuszami państwowymi, prowadzą prywatną działalność. Ich działalność jest regulowana prawnie przez Ustawę z dnia 14 lutego 1991 roku prawo o notariacie. Szczegółowo opisuje ona ich uprawnienia i obowiązki.

Obowiązki notariusza

Sporządzanie aktów notarialnych to jedno z głównych zadań notariuszy – stanowi on potwierdzenie dokonania przez daną osobę określonej czynności prawnej. Mimo, że prawo dokładnie określa, kiedy sporządzenie aktu jest konieczne (np. przy przekazaniu praw własności do nieruchomości), to notariusz może go sporządzić na żądanie jednej lub obu stron danej czynności. Poza aktem notarialnym notariusze wykonują takie czynności jak:

  • Spisywanie protokołów
  • Sporządzanie projektów aktów, oświadczeń oraz innych dokumentów
  • Sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia
  • Sporządzanie testamentów
  • Sporządzenia poświadczeń, wypisów, odpisów i wyciągów dokumentów
  • Przechowanie pieniędzy, dokumentów papierów wartościowych, danych na nośnikach pamięci

Kiedy notariusz może odmówić pomocy?

W określonych przypadkach notariusz może odmówić świadczenia danej usługi. Dzieje się tak, gdy dana czynność jest sprzeczna z prawem lub gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość, że dana czynność może zostać wykonana przez zgłaszającą się do notariusza osobę. Cały czas należy pamiętać, że notariusz w swojej pracy zobowiązany jest do zachowania pełnej tajemnicy zawodowej oraz bezstronności.